Besturen is geen voetbal. Het is wijn.

๐๐๐ฌ๐ญ๐ฎ๐ซ๐๐ง ๐ข๐ฌ ๐ ๐๐๐ง ๐ฏ๐จ๐๐ญ๐๐๐ฅ. ๐๐๐ญ ๐ข๐ฌ ๐ฐ๐ข๐ฃ๐ง.
Deze week is het rustig. De zomervakantie is begonnen.
Het contrast met de afgelopen periode is groot: ik mocht opnieuw met geweldige bestuurders werken aan grote en soms lastige vraagstukken. En telkens zie ik hetzelfde:ย ๐ฏ๐๐ค๐ฆ๐๐ง๐ฌ๐๐ก๐๐ฉ.
De werkdruk waarmee bestuurders dagelijks dealen. Het balanceren tussen urgentie en strategie. Externe druk en interne loyaliteit. Niet alleen besluiten nemen, maar ze ookย ๐๐ซ๐๐ ๐๐ง. Ze bepalen de koers van hun organisatie, soms tegen de stroom in. Vanuit een diepgeworteld kompas.
Wat mij blijft fascineren: veel van hen hebben dit pad niet bewust gekozen. Ze zijn erin gegroeid. Vanuit een drive om bij te dragen. Vanuit nieuwsgierigheid. En ja, soms door toeval en timing.
Maar eenmaal op het pad blijven ze gaan. Niet omdat het makkelijk is, maar omdat het ertoe doet.
Besturen is vaak een eenzame functie. De druk is hoog. De ruimte voor fouten klein. Toch houden ze vol. Niet door zichzelf groter te maken, maar juist doorย ๐ฆ๐๐ง๐ฌ ๐ญ๐ ๐๐ฅ๐ข๐ฃ๐ฏ๐๐ง. Door zichzelf steeds weer af te vragen:ย wat is hier nu รฉcht nodig?
Als adviseur had ik het voorrecht met velen van hen te werken.
Wat ik leerde:ย ๐ฏ๐๐ค๐ฆ๐๐ง๐ฌ๐๐ก๐๐ฉ ๐ณ๐ข๐ญ ๐ข๐ง ๐๐ ๐ค๐ฅ๐๐ข๐ง๐ ๐๐ข๐ง๐ ๐๐ง.
In luisteren zonder oordeel. In scherpe vragen stellen op het juiste moment. In schakelen tussen groot denken en klein doen. In het besef dat goed besturen zelden spektakel is, maar wรฉl het verschil maakt.
En wat ik dan zo bijzonder vind: ze worden er beter in.
Besturen is geen voetbal. Geen spel van snelle winst.
Het is eerder als wijn. Hoe langer je het doet, hoe rijker de smaak.
Hoe meer lagen er ontstaan. Hoe verfijnder je wordt in het proeven van wat klopt.
Bestuurders die zich blijven ontwikkelen, worden niet per se harder of sneller. Ze worden wijzer. Zachter soms ook. Doortastender. Minder bezig met profileren, meer gericht op verbinden. Minder met het podium, meer met de inhoud.
Juist dat maakt hen krachtig.
Als nieuwsgierige observator zie ik steeds meer het vakmanschap, de kennis en het menselijk kapitaal dat zij meedragen.
Ze gaan enorme uitdagingen aan: fusies, bezuinigingen, herijking, groeipijn en ga zo maar door.
Ik ben van ze gaan houden.
Die topbestuurders waar we vaak een mening over hebben. Waar we ons aan ergeren, dan weer blij mee zijn maar zelden erkenning voor geven.
Besturen is een eenzame hobby.
Eentje die je zelf moet ontwikkelen.
Dus: ik wens iedereen een fijne zomer.
En in het bijzonder die mooie, gedreven bestuurders.
Laat het even los. Geniet van de mensen om je heen.
Je hebt er dit jaar misschien te weinig tijd voor gehad.
๐๐๐ง๐ญ ๐ณ๐จ๐ซ๐ ๐๐ง ๐ฏ๐จ๐จ๐ซ ๐๐๐ง ๐๐ง๐๐๐ซ ๐ค๐๐ง ๐๐ฅ๐ฅ๐๐๐ง ๐๐ฅ๐ฌ ๐ฃ๐ ๐จ๐จ๐ค ๐ ๐จ๐๐ ๐ฏ๐จ๐จ๐ซ ๐ฃ๐๐ณ๐๐ฅ๐ ๐ณ๐จ๐ซ๐ ๐ญ.
Tot na de zomer.
Leiderschap bij polarisatie, niet erboven staan maar ertussenin
Afgelopen week volgde ik de MasterClass Polarisatiestrategie van grondlegger en expert Bart Brandsma. In een selecte groep van nationale professionals doken we twee dagen lang diep in het โwij-zij denkenโ. Hoe het ontstaat. Hoe het werkt. En vooral: hoe je er beter mee om kunt gaan.
Mijn eerste contact met Bart was eerder dit jaar, toen ik als gespreksleider het gesprek begeleidde bij de presentatie van een rapport over de vuurwerkramp voor de Gemeente Enschede. Een beladen bijeenkomst, waar de spanning van โwij en zijโ voelbaar aanwezig was. Juist omdat veel topbestuurders waar ik mee werk dagelijks met het โwij-zijโ vraagstuk te maken hebben in politiek, onderwijs en de zorg, wilde ik me er verder in verdiepen.
Vandaag zien we โwij-zijโ overal sterker worden. En de gekozen communicatiestrategieeฬn, hoe goed bedoeld ook, vergroten vaak de kloof. Bart noemt dit brandstof: elke interventie die “pushers” op de polen meer kracht geeft. De groep “joiners” aan de linker of rechterzijde groeit, en de grote groep in het midden, “de silent”, raakt verdeeld, tenzij je die groep weet te versterken. Maar hoe doe je dat?
๐ก Concreet?
Veel van ons, ikzelf ook, zitten vaak in dat stille midden. Neem het asielbeleid.
Ik vind dat mensen in nood een warm dak boven hun hoofd verdienen,
tegelijk wil ik dat mijn nichtje van 17 veilig langs het asielzoekerscentrum kan fietsen.
Twee losstaande verlangens, maar in discussies worden ze vaak met elkaar verknoopt. Dan val je stil. En het is maar net welke zijde meer brandstof krijgt door een gebeurtenis, waardoor ik uit dat midden naar links of rechts ga bewegen. Als het ware uit balans raak. Exact dit is hoe polarisatie in ons als mens, en dus in de samenleving, werkt.
Het is dus heel belangrijk om het midden te versterken. Daarbij is de les voor leiders:
๐ Niet alleen erboven gaan staan als bruggenbouwer,
๐ Maar ook er tussenin gaan staan, in het stille midden.
Bart noemt dat “de zesde positie”. Daar nodig je uit, daar praat je over verlangens, angsten, problemen, kansen en mogelijkheden. Daar ontstaat de dialoog. De uitkomst is open, maar er is ruimte en een gevoel van veiligheid. Mensen voelen zich daardoor vrij om zich uit te spreken en te reflecteren, zonder direct een (verhard) standpunt in te nemen.
Voor mijzelf als communicatiedeskundige, maar ook als vader, zoon, vriend en inwoner, is dit onderwerp fascinerend en vormt het een punt van verdieping in mijn mooie vak communicatie.